Ylitornio en Pello, Finland: Aavasaksa en de poolcirkel

Kruununkierros op de Aavasaksa: De Kruununkierros is het uitzichtpad op de heuvel Aavasaksa in Ylitornio: in totaal 2,6 km, met kortere varianten vanaf 400 m. Het pad is makkelijk, duurt 1⁠–⁠2 uur en is geschikt voor gezinnen, omdat u het op veel plekken kunt verlaten. Onderweg komt u langs het paviljoen, de uitkijktoren, Aava Sky Village en het Keizershuis uit 1882. Aan de westrand van de heuvel staat een rolstoeltoegankelijke schuilhut met uitzicht over het landschap aan de landsgrens. Het pad heeft vlonders en een ondergrond van steenslag; bij regen kunnen de rotsen en vlonders erg glad zijn. Het pad is het best te belopen in de zomer. De meeste bezoekers parkeren op het parkeerterrein Kruununpuisto.

Uitzichtpad Pieskänjupukka: Een uitzichtpad van 1,8 km aan het meer Miekojärvi in Pello, met de auto ongeveer 40 km van het centrum van Pello. Het pad loopt een steile helling op naar de top van de Pieskänjupukka, met uitzicht over het meer, en is in het terrein gemarkeerd met oranje verfstrepen. U bereikt het via de weg aan de oostkant van de Miekojärvi of per boot naar de oever van het meer, waar het pad begint. Het is een zomerpad van gemiddelde moeilijkheid.

Aavasaksa: De 242 m hoge heuvel Aavasaksa in Ylitornio rijst op boven het dal van de Tornionjoki en is een van de officiële nationale landschappen van Finland. Hij hoort bij de oudste toeristische bezienswaardigheden van het land. In 1736⁠–⁠1737 was hij een van de waarnemingspunten van de expeditie van Maupertuis, en zijn hoogste punt is een meetpunt van de Meridiaanboog van Struve, die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Het Keizershuis (Keisarinmaja) uit 1882 is het oudste toeristische gebouw van Lapland en is in de zomer een museum. Dichtbij staan het paviljoen, met in de zomer een café, en een uitkijktoren. De Aavasaksa staat bekend als de zuidelijkste plek in Finland waar u de witte nachten en de middernachtzon kunt beleven. In de zomer loopt er een asfaltweg de heuvel op; parkeer lager, zodat de weg voor hulpdiensten vrij blijft.

De poolcirkel in Juoksenki: De poolcirkel loopt door het dorp Juoksenki in Pello, ongeveer 30 km ten zuiden van het centrum van Pello, en reizigers stoppen voor een foto bij het poolcirkelbord. Juoksenki ligt aan de Tornionjoki; aan de overkant, in Zweden, ligt het dorp Juoksengi. De twee dorpen werden in 1809 door de Vrede van Fredrikshamn (Hamina) van elkaar gescheiden. In het tweede weekend van juli vindt in het dorp het evenement Swim the Arctic Circle plaats, en in de winter leggen de dorpelingen samen een ijsweg over de rivier aan waarop zelfs auto’s kunnen rijden, zodra het ijs sterk genoeg is. Neem een identiteitsbewijs mee als u naar Zweden oversteekt, en denk eraan dat het in Zweden een uur vroeger is dan in Finland.

Kerk van Pello: De kerk van Pello staat op de kruising van de wegen naar Rovaniemi en naar Kilpisjärvi. Ze werd in de wederopbouwjaren na de oorlogen gebouwd met hulp van Amerikaanse christenen en op 16 augustus 1953 ingewijd. De kerkzaal biedt plaats aan 350 mensen, en het gebouw heeft ook een gemeentezaal en een klokkentoren. De toegang is drempelvrij, en het parkeerterrein bereikt u het makkelijkst via de Tapulitie achter de kerk.

Kittisvaara en het Maupertuis-monument: In 1736⁠–⁠1737 trok een Frans-Zweedse wetenschappelijke expeditie onder leiding van Maupertuis door het dal van de Tornionjoki om een meridiaangraad te meten. Anders Celsius deed mee, net als Anders Hellant, die in Pello was geboren. Op het ijs van de Tornionjoki werd een basislijn van 14,3 km gemeten. Het zuidelijkste meetpunt was de kerktoren van Tornio en het noordelijkste de heuvel Kittisvaara, ongeveer 4 km ten noorden van het centrum van Pello, waar in 1956 het Maupertuis-monument werd opgericht.

Ritavalkea: Ritavalkea is een sport- en recreatiecentrum dat het hele jaar wordt gebruikt, ongeveer 8 km van Pello in de richting van Rovaniemi. In de winter kunt u er skiën, langlaufen en ijszwemmen, in de zomer wandelen, mountainbiken, peddelen en zwemmen, en kajaks en mountainbikes zijn te huur. Er zijn vijf pistes van 800⁠–⁠1000 m lang, met een hoogteverschil van ongeveer 120 m, een snowpark en een kinderpiste. Bij strengere vorst dan −20 °C zijn de pistes gesloten.

Skipistes op de Aavasaksa: Het skigebied op de Aavasaksa in Vaaranlaita heeft één lift en drie pistes; de langste is ongeveer 1 km, met een hoogteverschil van 115 m. Er zijn ook een loopband van 60 m, een helling voor snowtubing en sleeën, en kaartverkoop en skiverhuur bij het dalstation. Het skigebied wordt nu beheerd door Aavasaksa Lapland Oy, een bedrijf van de gemeente Ylitornio. Controleer het seizoen en de lifttijden op de website van het skigebied voordat u gaat.

Bruggen naar Zweden: Twee bruggen gaan over de Tornionjoki naar Zweden. De Aavasaksa-brug verbindt Ylitornio met Övertorneå, waarvan het centrum, Matarengi, aan de Zweedse oever ligt, en de brug van Pello verbindt Pello met het gelijknamige dorp aan de Zweedse kant, dat bij de gemeente Övertorneå hoort. De grens tussen Finland en Zweden loopt midden door de rivier. De bewoners noemen de rivier Väylä, ‘de weg’, omdat hij lang de belangrijkste verkeersroute door het dal was. In het Zweedse Tornedal spreken veel mensen Meänkieli, dat volgens de toeristische site van Pello dicht bij het dialect aan de Finse kant ligt. Neem een identiteitsbewijs mee als u de grens oversteekt, en denk eraan dat het in Zweden een uur vroeger is dan in Finland.

Ravintola Väylä: Populair lunchbuffetrestaurant en café in het centrum.

Ravintola Kammari (Hotel Kievari): Hotelrestaurant met lunch op weekdagen, à la carte en pizza.

Káfet Aavasaksan Paviljonki: Zomercafé-restaurant bovenop de Aavasaksa heuvel, uitzicht op de middernachtzon.

Káfet Aavasaksan Rinteet: Café en snelle hapjes aan de voet van de Aavasaksa skipistes.

Pub Olohuone (Hotel Kievari): Gezellige pub in Hotel Kievari met karaoke in het weekend.

Näköalaravintola (Lomakeskus Karemajat): Panoramarestaurant op de heuvel Ainiovaara met lunch, à la carte en ontbijt, uitzicht over het Torniodal en een zonneterras.

GULF Aavasaksa: 24-uurs Gulf station met café en grill.

Kahvila-ravintola Granni: Café-restaurant aan de rivier met lunchbuffet en steenovenpizza's.

Pörröporo Café-Restaurant: Café op de Poolcirkel met zalmsoep en gerst platbrood.

Hotelli Pellonhovi: Hotelrestaurant nabij de Tornio rivier, tevens een nachtclub.

Kahvila-ravintola Joppari (St1): St1 station café-restaurant: koffie, rendierpizza en brandstof.